یکی از دستگاه های پرکاربرد آزمایشگاهی، دستگاه اتوکلاو می باشد.این دستگاه به منظورضدعفونی کردن وسایل آلوده با عوامل بیولوژیکی چون مواد شیمیایی، سلول های انسانی، محیط‌ های کشت و محلول‌ها استفاده میشود.

یکی از دستگاه های پرکاربرد آزمایشگاهی، دستگاه اتوکلاو می باشد.این دستگاه به منظورضدعفونی کردن وسایل آلوده با عوامل بیولوژیکی چون مواد شیمیایی، سلول های انسانی، محیط‌ های کشت و محلول‌ها استفاده میشود.

اتوکلاو یک نام یونانی و لاتین است، اتو در یونانی به معنای خودکار و کلاو در لاتین به معنای کلید است و دستگاه اتوکلاو یک دستگاه خود قفل شونده برای استریل کردن مواد میباشد.

 این دستگاه  اندازه های مختلفی دارد. کوچکترین اندازه ی آن رومیزی و بزرگترین آن، دستگاه پیچیده ای است که برای بهره برداری از آن نیاز به مراحل پیش از نصب میباشد.دستگاه اتوکلاو با حرارت بخار آب (تحت فشار) مواد و لوازم آزمایشگاهی را استریل می کند.در ابتدا تمام هوای داخل محفظه توسط یک پمپ خلا تخلیه میشود وبعد آب درون مخزن دستگاه(با دمای بالای ۱۰۰ درجه سانتی گراد) به بخار تبدیل می شود و از این طریق مواد و وسایل داخل اتاقک استریل میشود.

 

 

تاریخچه ابداع دستگاه اتوکلاو:

 چارلز چمبرلند در سال ۱۸۷۹ این دستگاه را اختراع کرد.مقاومت محفظه های استوانه ای در برابر فشار نسبت به محفظه های جعبه ای بیشتر است به همین دلیل معمولا محفظه این دستگاه‌ استوانه‌ای شکل است. اتوکلاوها بیشتر برای استریل کردن مواد و تجهیزاتی همچون ظروف شیشه‌ای، ظروف آزمایشگاهی، محیط‌های کشت و … استفاده می‌شوند.مثلا برای استریل کردن شیر نباید از این دستگاه استفاده شود چون ویژگی‌های تغذیه‌ای و طعمی آن تغییر میکند.

 

چه مواردی را می توان اتوکلاو کرد؟

به صورت کلی پاتوژن های رشد کرده، سلول های انسانی، حیوانی و گیاهی، مواد آلوده شده به مدفوع انسان و حیوان، محصولات خونی انسان و حیوان و… را می توان اتوکلاو کرد. مواد عفونی باید جمع آوری شوند و سپس اتوکلاو گردند. مایعات عفونی حتما بایداسترلیزاسیون شوند و بعد در سیستم فاضلاب ریخته شوند.

 

هنگام کار با دستگاه اتوکلاو چه نکاتی باید رعایت شود؟

  • قبل از خشک شدن مواد نباید آن ها را از دستگاه خارج کرد.
  •  آب دستگاه باید کافی باشد. 
  • نباید بیشتر از سه چهارم دستگاه پر شود.
  • مواد نوک تیز نباید داخل کیسه اتوکلاو قرار بگیرد. مواد نوک تیز باید درون ظروف مخصوص زباله های نوک تیز قرار بگیرد. 
  • برای اینکه کیسه ها در اتوکلاو استریل شوند حتما شل و آزاد بسته بندی شوندبرای اینکه جریان بخار آب آزادانه در آن جریان داشته باشد. 
  • ظروف شیشه ای در اتوکلاو  باید روی کناره ی خود قرار بگیرند برای اینکه هوا به راحتی در آن ها رد و بدل شود. 

 

  • بخار توانایی نفوذ در چربی ها را ندارد به همین دلیل وسایل چرب را نباید در این دستگاه استریل کرد.
  • هنگام رسوب دستگاه از آب مقطر استفاده نمایید. 
  • اتوکلاو باید داخل آزمایشگاه نگهداری شود.
  • این دستگاه در دمای بالا نتیجه ی مطلوبی نمی دهد بنابراین ازدما و زمانی که در دستورالعمل های هر کدام آمده، استفاده نمایید.
  •  حداقل زمان لازم برای اتوکلاو کردن 30-45 دقیقه میباشد.
  • بعد از تمام شدن زمان استریل کردن نمونه ها، اول دستگاه را خاموش کنید و برای اینکه  فشار داخل دستگاه به صفر برسد دریچه ی خروج بخار را باز کنید.
  •  قبل از اینکه حرارت و فشار اتوکلاو عادی نشده است به هیچ عنوان درب آن را باز نکنید.
  • برای اینکه دچار سوختگی نشوید هنگام باز کردن دریچه ی خروجی، صورتتان را از آن دور نگهدارید .
  • باید تمام بخش ها، دریچه ها و قسمت های داخلی و خارجی این دستگاه یک بار در طول هفته تمیز شوند.

 

عملکرد دستگاه اتوکلاو چگونه است؟

عملکرد دستگاه اتوکلاو به این گونه است که بخار تولید شده در دمای بالا توسط دستگاه از طریق لوله اطراف محفظه دستگاه به طرف بالا حرکت میکند و وارد محفظه اتوکلاو می شود و سپس تمام مواد و لوازم  درون محفظه  داخل بخار استریل می شوند و پس از آن بخار به وسیله لوله خروجی از محفظه خارج می شود. محفظه دستگاه مجهز به سیستمی است و مانع  خروج بخار از محفظه می‌شود و هنگام بالا رفتن فشار نیز مانع باز شدن درب میشود. در درون دستگاه  نیز یک شیر کنترل کننده فشار وجود دارد که فشار داخل محفظه را کنترل می‌کند و نمیگذارد که  فشار از حد مجاز تجاوز کند. فشار بخاری که وارد محفظه می شود، بیشتر از فشار معمولی اتمسفر است و به همین دلیل دمای آن  از ۱۲۰ تا ۱۴۰ درجه سانتیگراد متغیر است. کار کردن با دستگاه اتوکلاو آزمایشگاهی کمی خطرناک است و لازم است که افراد هنگام انجام کار و پایان کار، همه نظارت های لازم را انجام دهند و دستگاه را به حال خود رها نکنند.

 
دستگاه اتوکلاو در چه مراکزی استفاده می شود؟

این دستگاه برای مراکز عمومی بهداشت، آزمایشگاه بالینی، تحقیقاتی و میکروبیولوژی که استریل کردن در آن ها اهمیت دارد کاربرد دارد، مانند پزشکی، دندان پزشکی و دامپزشکی.

 

 

دستگاه اتوکلاو

 

کاربرد دستگاه اتوکلاو

اتوکلاوهای کاربردهای گسترده ای دارد از جمله:

  • میکروبیولوژی
  • پزشکی
  • پاتیماری
  • خالکوبی
  • سوراخ کردن بدن 
  • داروهای دامپزشکی
  • میکروب شناسی
  • عمل جراحی
  • دندانپزشکی
  • استریلیزاسیون مواد زائد بیمارستانی
  • ساخت پروتزها

 

مواد داخل اتوکلاو چگونه دفع می شود؟

مایعات عفونی باید داخل فاضلاب ریخته شود اما آگار آب شده در اثر اتوکلاو نباید داخل فاضلاب ریخته شود.البته باید صبر کنید که سرد شوند  و بعد به عنوان زباله جامد دفع شوند.


خرید اتوکلاو آزمایشگاهی

فروشگاه رهیافت طب یکی از معتبرترین فروشگاههای تجهیزات پزشکی میباشد که اعتماد متخصصان و محققان مراکز تحقیقاتی و علمی و آموزشی بسیاری را جلب کرده است.برای خرید اتوکلاو آزمایشگاهی و دریافت اطلاعات فنی تخصصی با کارشناسان رهیافت طب تماس بگیرید.

 

انواع دستگاه‌های اتوکلاو:


اتوکلاوها با توجه به نوع تجهیزاتی که استریل می‌کنند به سه دسته طبقه‌بندی شده‌اند:

اتوکلاو N:

این اتوکلاو میتواند ابزارآلات جامد بدون پوشش را استریل ‌کند

اتوکلاو S:
این وسیله توانایی استریل کردن ابزارآلات جامد بدون پوشش و پوشش‌دار را دارد .

اتوکلاو B:

این دستگاه یک پمپ وکیوم قدرتمند دارد و میتواند ابزارآلات جامد بدون پوشش و پوشش‌دار را استریل ‌کند.

اتوکلاو سریع:

این دستگاه در مراکز پزشکی و دندان‌پزشکی و برای استریلیزاسیون در حجم کم استفاده می‌شود.

دیدگاه خود را بنویسید

آدرس ایمیل شما به دیگران نمایش داده نمیشود*

تاکنون دیدگاهی در مورد این مطلب ثبت نشده است!